CHEMISTRY ADD-IN

NASLOV Radomir Jocic

Početkom ove godine, Microsoft je objavio Chemistry Add-in, hemijski dodatak za korisnike Office-a 2007 i 2010 koji bi trebalo da zadovolji specifične potrebe hemičara i omogući jednostavan unos i rad sa hemijskim podacima. Chemistry Add-in sam odmah počeo da koristim, te ću u daljem tekstu pokušati da prenesem lična iskustva rada sa njim.

PREUZIMANJE I INSTALACIJA

Programski dodatak Chemistry Add-in je predviđen za Word 2007 i 2010 i može se besplatno preuzeti sa Microsoft-ovog sajta . Nakon čuvanja i ekstraktovanja fajla, njegovim otvaranjem se javljaju koraci za instalaciju koje treba pratiti. Ako je pravilno instaliran program, otvaranjem Word-a se u Tool-bar-u pojavljuje kartica Chemistry.

RAD SA CHEMISTRY ADD-IN

Prije svega, moram reći da mi je rad sa Chemistry Add-in for Word programom pričinio dosta zadovoljstva . Ovaj program je jako pogodan za nastavu hemije, stručna predavanja i prezentacije. Ono što ga čini tako široko upotrebljivim je mogućnost da se , u dijelu koji je označen kao hemijska zona,neka supstanca može prikazati njenim trivijalnim ili IUPAC nazivom, molekulskom, racionalnom ili 2-D strukturnom formulom. Promjena načina prikazivanja se vrši veoma lako ( sa nekoliko klikova ), što daje mogućnost da, u toku same prezentacije, za kratko vrijeme, budu prikazani i nazivi i formule hemijske supstance. Na taj način je, u stvari, iza jedne riječi, napr. trivijalnog naziva supstance, sakriveno i lako se može pokazati, ono što se u hemiji najprije povezuje sa tom supstancom. Pisanje i ubacivanje hemijskih formula u tekst je, upotrebom Chemistry Add-in-a, jednostavno i lako. Molekulske i racionalne formule su precizne i vjerodostojne, a mislim da je posebno koristan i interesantan rad sa strukturnim formulama prikazanim 2-D.

Klikom na karticu Chemistry, traka sa alatima izgleda kao na slici 1:

slika01a
Slika 1

Na traci se uočavaju tri grupe komandi.

Prva grupa komandi je Import i koristi se za unošenje hemijskih podataka u dokument , čime se taj dio dokumenta označava hemijskom zonom. Klikom na Chemistry Gallery otvara se zbirka ponuđenih hemijskih formula. U galeriji ima samo nekoliko hemijskih formula, ali se galerija može obogatiti čuvanjem importovanih i već korišćenih formula u ranijim radovima. Klikom na izabranu formulu, ona se insertuje u dokument, a klikom na View može se podesiti odgovarajući oblik reprezentovanja. (naziv, molekulska ili strukturna formula). Ukoliko u galeriji nemate potrebnu formulu, možete je klikom na Load From importovati iz prethodnog dokumenta, ili iz baza podataka Univerziteta u Kembridžu (OPSIN) i Nacionalnog centra za biotehnološke informacije SAD (PubChem). Bitno je naglasiti da je za pretraživanje ovih baza podataka neophodno unijeti engleski naziv supstance(phenyl, isopropyl,sodium-chloride,…).

U galeriji se, osim nekoliko formula, nalaze i neke matematičke jednačine, text-box-ovi, šabloni za stranice, heder, futer i označavanje broja stranice, ali se nijesam njima puno bavio. Do njih možete doći kada u opadajućem meniju dobijenom desnim klikom na otvorenu galeriju izaberete Organize and delete.

Druga grupa komandi je Chemistry i obuhvata više alata. Mark as Chemistry omogućava da se dio teksta označi hemijskom zonom i to je drugi način njihovog pravljenja. Kada je u tekstu napravljena hemijska zona, klikom na View se bira od ponuđenih način reprezentovanja ( postoji mogućnost da za neke supstance nema ponuđene strukturne formule odnosno 2-D). Ukoliko je izabrana strukturna formula, klikom na formulu a zatim na Edit i Edit 2-D pojavljuje se prozor kao na slici 2:

slika02
Slika 2

Ovo je ( za mene) najbolje i najljepše ( ujedno i najvažnije) od ovog programa. Prije svega, posebno teško je, kod pisanja strukturnih formula, prikazati atome ili atomske grupe koje se nalaze ispod ili iznad ravni, a ovdje su i te veze prikazane isprekidanim ili trouglastim linijama . U ovom prozoru postoji mogućnost izbora dijela formule koji želite da mijenjate, a to se vrši u sekciji General gdje treba označiti atom za atome odnosno bond za veze. Izborom atoma može se selektovati bilo koji atom u formuli, a tada se za izabrani atom nudi nekoliko mogućnosti kao na slici 3:

slika3
Slika 3

Selektovanom atomu kiseonika u ovom primjeru se mogu dodati ili oduzeti elektroni, protoni, ili atomi vodonika, on može biti uklonjen ili zamijenjen bilo kojim drugim atomom ili atomskom grupom. Odjednom može biti selektovano i više atoma.To se postiže držanjem pritisnutim dugmeta Ctrl i klikanjem na željene atome, a postoji mogućnost izbora svih atoma. Izborom bond se mogu selektovati jedna, više ili sve veze, a onda se pojavljuje prozor u kojem se u Select bond order može izabrati jednostruka (S), dvostruka(D) ili trostruka veza(T), veza se može potpuno raskinuti, ili se u Select bond stereo može promijeniti način njenog prikazivanja. Posebno bih izdvojio i mogućnost rotiranja formule duž vertikalne i horizontalne ose.

U drugoj grupi komandi je i Chemistry navigator što omogućava pregled svih hemijskih zona u dokumentu kao i uređivanje njihovog prikazivanja. U trećoj grupi Settings su podešavanja i pomoć , ali na sajtu Microsoft-a postoji i posebno uputstvo tj. Chemistry Add-in User Guide.

Dok sam isprobavao Chemistry Add-in, kao i svaki prosvjetni radnik, razmišljao sam o mogućnostima njegove praktične primjene u procesu nastave. Ono što nudi sami program, i to naročito u oblasti strukturnih formula i njihove transformacije, otvara širok spektar hemijskih oblasti i tema za čiju se obradu može koristiti. Upotreba Chemistry Add-in-a, će kroz moderniju, ali i efikasniju i učenicima interesantniju nastavu omogućiti bolje razumijevanje i shvatanje strukture molekula, hemijske veze, usmjerenosti veza u prostoru, i na osnovu toga i samih hemijskih osobina supstanci. A opcije da se, selektovanim atomima ili hemijskim vezama mogu dodavati ili oduzimati protoni, elektroni, drugi atomi ili atomske grupe, ili se može izvršiti njihova zamjena ili potpuno uklanjanje, čine da se, vrlo slikovito i brzo, mogu prikazati promjene molekula kod hemijskih reakcija što je posebno značajno kod izučavanja supstitucije, adicije, eliminacije, vodoničnih veza,acido-baznih reakcija, itd.

Pored širokih mogućnosti primjene u nastavi, ovaj programski dodatak je pogodan, kako za samo pisanje i štampanje stručnih radova iz oblasti hemije, tako i za njihovu prezentaciju i stručna predavanja.

Na kraju, mislim da Chemistry Add-in zaslužuje da bude iskreno preporučen svim hemičarima koji će ga, nadam se, rado i često koristiti.

Ovaj unos je objavljen pod Osmi broj. Zabeležite stalnu vezu.

2 reagovanja na CHEMISTRY ADD-IN

  1. Povratni ping: Osmi broj | Prozor

  2. Povratni ping: Novi broj PROZORA | Rankov blog

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s